Flori - Press

Mire se vini ne faqen tone virtuale "Flori-Press" te moderuar nga stafi redaktues Flori Bruqi, Engjell Shehu,etj.

e martë, maj 16, 2006

VARGJET E SAJA AKOMA NUK JANE SHKRUAR

Pak biografi per patrioten dhe shkrimtaren tone te njoftun Kozeta Zylo

KëZE (KOZETA) ZYLO

Këze (Kozeta) was born in southern town of Albania, Tepelene, on March 12, 1957. Her parents are from Mezhgorani, a village located in Tepelene, and are both with strong patriotic values. Kozeta received her B.A in Albanian Language and World Literature at the “Aleksander Xhuvani” University in Elbasan, in 1979. She continued her studies at the University of Tirana. From 1979 to 1997 Kozeta has worked in various high schools across Tirana as a teacher of Albanian and World literature.
During 1987 until 1992, however, she was forced to step down from teaching in high school and continue teaching at a lower level. This was the consequence of voicing her opinion, together with 6 teachers, for the upgrading and modernization of the high school literature texts by including more Western authors in the curriculum.
With the falling down of Communism, Kozeta was engaged strongly in the country’s transition to Democracy and was one of the members of the Christian Democratic Party of the country. During 1994-1995 Kozeta served as the Party’s General Secretary.
During this period, Kozeta wrote numerous articles in the “Ora e Shqiperise” newspaper. Likewise, for many years she has written critical articles in the “E Ardhmja” newspaper of the “Cajupi” High School. She also served as the producer of the “Miss High School” among various schools in Tirana.
On February 1997, she fled from the country’s war and exiles to the United States, where she resides in New York City.
From 1999 to 2001, she continues to further her studies in a New York City college.
From 2000-2004, Kozeta served as the Students’ Advisor at BramsonORT College.
Currently she teaches at the Globe Institute of Technology in Manhattan, NY. Likewise, she is employed by the New York’s Board of Education.
Kozeta is fully engaged in the Albanian American community. Presently she serves in the Book Publishing’s Board, as well as the Vice President of the Women’s Organization “Zeri Yne”.
For many years together with her husband, Qemal Zylo, they have organized the Albanian Flag Day amid the Albanian students in New York. Guests such as the Albanian Ambassador to the United Nation Mission, the former Congressman Joseph DioGuardi, professors, Albanian students and other nationalities attended such event. The purpose of such occasion was to celebrate this important day in Albanian history, as well as uplift the Albanian culture in the United States. As a result of such activities they have earned the respect of the Albanian students in New York. These activities have been covered by the “Illyria”, “Bota Sot” and “Dielli” newspapers as well as “The Albanian Culture” television.
The Funeral Ceremony in memory of the Albanian singer, Anita Bitri, was organized by both Kozeta and Qemal, where an array of well known Albanian artists took place. This event was published in many Albanian and Albanian American Media.
Kozeta recently published the book “The Monument of the Teardrop”, a collection of poems. The event of her book publishing day took place in National Museum of Albania, and was covered by many national news media through TV and newspapers.
She currently writes critical and creative articles in various newspapers, such as “Illyria” and “Bota Sot.” In addition, numerous of her poems are found in various Internet sites that celebrate Albanian creative writing.
Kozeta is married to Mr. Qemal Zylo and has two daughters, Valbona and Klodiana.

Fale bllogut te znj.Kozeta Zylo ne internet(http://kozetazylo.blogspot.com)lexuesi yne mund ti lexoi keto poezi suptile nga permbledhja e saje ""Monumenti i Lotit",e qe mund te lexohen me kersheri nga lexuesi shqiptare.

HEU, KOSOVE!

Marre nga libri “Monumenti i Lotit”

Botuar ne gazeten “Pena Shqiptare” USA

Ma blove shpirtin, nen mokrrat e Evropes,
Kur copetohej trupi si me hanxhare,
Therrte gjoksi, nga rrjedha e plages,
Ku vendosej fati nga kasape te marre.

Me lere te endem e lire,
E te vije aty, ne token time,
Dhe pastaj te perulem ne gjunje,
Pa ushtare me tyta, rreth zemres sime.

Qe syte e mi, mos te hedhin lot,
Si shelgje lotues per te renet,
Por loti im le te kthehet ne kokrriza,
Ku te godas si bresher, ata qe skermitin dhembet.

Dua te thyej hekurat qe te rrethojne,
E te futem ne shpirtin tend gjigand,
Le te mbushem andej me frymen tende,
E te ringjall fizikisht heronjte,qe per ty jeten dhane.

Heu Kosove!
Me dramen tende ne shpine,
Ecje, luftoje dhe asgje s’te ndalte,
U desh fundi i nje shekulli,
Qe lufta tende, shkeputjen nga Serbia te shpallte.

Pavaresia tende e afert,
Nuk eshte me imazh hyjnor,
Ne te jane murrosur shpirtrat,
Qe premtimi i dhene te jete burreror.

E nese ju gjykates boterore,
Rivrisni shpirtrat e murosur,
Trupat e shenjta te tyre,
Do ta kthejne ne legjende, lirine e burgosur.



Manhattan, Prill,2005



KOZETA DHE LYPSARI

Ne autobus prane meje,
U ul nje lypsar,
Nga aroma e ndjeva,
Nga zhapat e lëkurës se tharë.

Kunterbimi I eres po me terbonte,
U ngrita paksa te nderroja vendin,
Por ne moment ndryshova mendimin,
Dhe me te fillova bisedimin.

Doja t’I beja moral per ndryshim,
Por shpejt me pyet si e ke emrin?
KOZETA, I them me nxitim,
Furishem pergjigjet, ne gjysme çmendine.

Te lutem I them, mos m’u afro prane,
Do te jap une buke dhe dollar,
Jo.o.o.o.! Nuk dua $, veç ndjeje emrin tend,
Simboli I mjerimit per cdo lypsar!

E ngrire qendroj prane syve blu,
Nje drite më rrezelliti mendimi I tij,
E pyes, pse je katandisur keshtu?
Me thote: I mbetur jetim qysh ne femijeri.

Shkollen e mbarova, por I pafat,
Ne depresion rashe nga burgu I jetes,
Kozeten e Hygoit e kam pare disa here,
Melhem per mua dhe per çdo te mjere.

E ftova per dreke ne shtepi,
I urituri hante dhe s’kishe te ngopur,
E vesha me rroba, nga koka tek maje e thoit,
Qe te mos vuante më, si Kozeta e Hygoit!

Brooklyn, Gusht 2002


MESUESVE TE GJIMNAZIT “CAJUPI”
DHE “1 QERSHORI”

Qiellin me pikeçuditese e mekova,
E si lot margaritar rrezohen mbi mua,
Eshte lemimi i mallit per shoqet,
Per ato mesuese, qe sa shume i dua.

Sa here diskutonim bashke, ne shkolle a kudo qe ishim,
E butesine e fjaleve mbi supe i kam,
Varur si menge, simbol dashurie,
Ngjizur ne shpirt, mjalte mencurie.

Edhe pse vitet, Ajzberg po behen,
Une s’pyes, mallin jua var juve ne mengen tjeter,
Se dashuria jone ka qene e perbashket,
Nje Titanik, i pambytur, histori e vjeter.

Kujtimet si nektar i mbledh nje nga nje,
Shperndare ne fotografi, e ne ditare mesuesi,
Dhembshurine e madhe qe kam per ju,
I tjerr me kujdes, me dhimbjen e nje shkruesi.

Manhattan, 1 Qershor, 2000

Anita Bitrit
Kushtuar Anita Bitrit,
Lexuar ne ceremonine perkujtimore te saj me artistet shqiptaro-amerikane.

Kjo vdekja e zeze,
Muret i cane,
Lotet rrjedhin vale,
Per gjeneratat radhe.

C’dhimbje na solle sot,
Me melodite e kenges,
Engjell Sibora,
Le pergjysme endrren e nenes.

Tmerruar nga lajmi rrugen mora,
Kalova me drita te kuqe, vetetime
Ne cep te rruges frymen ndalova,
Me rrodhen lotet kur pashe shtepine.

Zemra s’me pushonte aspak,
Me vehte klithja e mjera e mjera!
Ndenja gjate, por porta s’u hap
Ndeza qiririn dhe e vura tek dera.

Vitet do te ikin dhe shpejt do te kalojne,
Loti I mergimtarit do te ngelet ne dere,
Orkestra “Alba” shpesh do te ekzekutoje,
Kenget e tua ne tastiere.

More helmin ne zemer, ike larg, Anita!
Ndoshta te gjeje qetesine,
Le ne zemrat e njerezve kengen,
Dhe me zerin tend pavdekesine.

I paharruar qofte kujtimi I tyre!
Brooklyn, Tetor, 23, 2004

ALBONA BIJA IME

Gjethi sapo ka dale,
Si gur diamandi shndrin vesa,
Ngadale piklon deri tek rrenjet,
E etjen ma shuan pa kuptuar,
Si tek burimi i Valbones ne mal.
E une prej dore me Valbonen,
Loz me ujin pllac e plluc,
Duke puthur emrin e bijes sime,
Qe nuk eshte me udhetim imagjinar,
Por nje vizion ngjyrash i dritares time.
Une kridhesha e tera ne valet e pastra,
E shpesh i thoshja sime bije,
Emrin e bukur qe ke Valbona,
Shume prej personazheve i le ne hije.
Ky emer i magjishem ne shpirtin tim ka hyre,
Me xhigelit e si note ne pentagram tingellon,
I mbeshtjelle me vellon blu Valbone,
Dehem dhe mallengjyer shpirtin me pershkon.
Vals dua te vallezoj me ty engjelli im,
Mbi lendinen e gjelber prane Valbones,
Le t’ja kaloj dhe valsit famoz te Danubit,
Me sterkalat e ujit kristal te Tropojes.
Pasqyra e ujit si feniks shfafqet,
Kudo ne rrugen tende te shkollimit,
diplomat e tua si mozaik, arberie,
Formojne kuroren e arsimimit.
Oh, c’me shetit fantazia lumit te paster,
ku si mendafsh duken guret e vegjel,
Ato gure t’i kishja ketu ne New York,
Do shqyeja veshjen me dru, te shtepise sime,
E me emrin VALBONA do skalisja porten time.

Manhattan, NY, Qershor, 2005

KLODIANA, ENGJELLI IM

Vitet shpejt kalojne engjelli im,
E ti perhere me dukesh e vogel,
Une loz e qesh me ty si nje femije,
Me kurore lule delesh, mbledhur ne nje koder.

Ne cdo hap te kam ndjekur,
Si cdo nene bijte e vet,
Shperblimin me vell medafshi,
Ma ke dhene ne cdo moment.

Mes yjesh te shndritshem ne qiell,
Emrin KLODIANA, si meteor rrezova,
Pagezuar nga babi yt, emer i tokes nene,
Me arome Ilirie, ne gjoks e shtrengova.

Puthe, puthe dhe kllapoje te teren,
Vargun e nenes sa here ta lexosh,
Si nje qerpik te lagur shpesh do ta kesh,
Ne kaltersine e vegjelise, kur te enderrosh.

Kupen e endrrave, duket ma ke mbushur,
E si pikture Rembrandti I var ne mur,
Pershendetem ne mengjes, e sapongritur,
Duke me dhene vezullim, hijeshi e nur.

Vazhdo te arten rruge, pa u ndalur,
Duke kundruar kudo Arberine,
Skalite emrin tend si mozaik te bukur,
Ne librin e dijes, KLODIANA engjelli im!

Çameria

Klithin zerat nga nentoka,
C'ben keshtu o Evrope plake,
Jemi camet te masakruarit,
Po kullojme akoma gjak!

Plumbi i Zerves ende sillet,
Ne pretendimet e Vorio Epirit,
Mbeshtetur nga kali i Trojes,
Si ne dramat e Shekspirit.

Digjet zemra e Çamerise,
Per t'u kthyer ne token meme,
Tymi dhe flaka e 44-s,
Kane thinjur Hagen qe ne rrenje.

Dhe sa, do te heshtin kancelarite memece,
Perballe kerkeses se Çamerise,
Do te futen ne kurthin e pabesise greke,
Apo do t'u njihet e drejta e pronesise?

Bubulina ka nxjerre gjoksin,
T'u mekoje me qumeshtin cam,
Te zgjoje sythin e Lirise,
Ku deshmoret per te rane.

Manhattan, Qershor, 2005


MOLLA E MIGJENIT

Nxorra nga sunduku, endrren e hershme,
Fshehur ne shpirt, strukur si kotele,
Te ikja larg, larg per te kafshuar,
Vargjet e Migjenit, mollen e ndaluar.

Ja erdhi dhe koha, qe si shtrengate me hodhi,
Ne nje bote te panjohur, hapin ndalova,
Kurreshtjen shpejt, nga dega rrezova,
Mollen e ndaluar, qe asgje s’ shijova.

Molla e kuqe, krimbosur ishte brenda,
Kishte kohe qe priste dhe me nuk duronte,
Kalbesira e viteve i zbehte kurreshtjen,
Nga qullosja e saj, dhembi se kafshonte.

Me vargun e Migjenit ngrire ne buze,
E uritur vazhdoja te kerkoja,
Neper kopshte, zyra mondane qendrova,
Por mollen e ndaluar kurre se shijova.

Buza e ngrire si shege u ca,
Me rruaza te kuqe shkruajten ne gushe,
Mollen e ndaluar qe se shijove ketu,
Eshte ne dheun tend, mbjellur ne cdo fushe.


Brooklyn, Shkurt 1999

Pak fjale per lirbrin
Parathenia e librit "Monumenti i Lotit"
METAFORA E LOTIT

Një monument prej Lotëve! Një oqean prej Lotëve! Sado paradoksale të tingëllojë metafora në shikim të parë, vjen një zonjë nga larg, (Nga larg e, megjithatë, kaq afër), na vë në duar një tufë vargjesh shkruar gjithë spontanitet, ndjeshmëri e mesazhe humane dhe, oqeani apo monumenti prej lotësh, i zbeh tiparet e metaforës dhe merr konturet e një realiteti.
Një të vërtetë të lashtë e të re dëshmojnë vargjet e Kozeta Zylos: kësaj toke dhe njerëzve të saj kurrë nuk ju ndanë lotët, lotë mërgimi, lotë malli, lotë hidhërimi e lotë gëzimi, lotë për martirët, për vitktimat, për padrejtësitë, për atdheun e ndarë e për familjen e ndarë, për ikjet biblike, për diellin e vendlindjes që më s’e sheh, për prindin që ikën e nuk I ndodhesh pranë, për një gurë në Mezhgoran, për një shkëmb ne Trebeshinë, për një lule të fëmijërisë, për një pemë të fshehtësisë…Sikur të mbledhësh gjithë këta lotë, thotë autorja, do të krijohej oqeani më i madh i rruzullit…! E megjithatë, befasia e metaforës së Kozeta Zylos qëndron tjetër kund: nuk ka shkrehje apo mbytje nga ky oqean lotësh, as dëshpërim, as pesimizëm.
Përkundrazi “Monumenti I Lotit” gdhendur me daltën e vargjeve, është mbi gjithcka shprehës dhe personifikimi I mbijetesës, i sfidës ndaj dhimbjes e ndaj humbjes, i dashurisë së madhe për gjithçka duhet dashuruar, i goditjes e flakjes ndaj gjithçkaje duhet goditur, flakur e urryer. Dimensioni I dukshëm social e atdhetar i kësaj përmbledhjeje, nervi hulumtues, human e kurajos në spketrin e viteve që ikën e atyre që jetojmë, në fate njerëzish e fate trojesh, e bëjnë poezinë e K.Zylos të afërt, tepër të perceptueshme dhe mbresëlënëse.
Atdheu, njeriu, shoqëria, janë dhe bima edhe kopshti ku ngjizet kjo poezi. Ndonëse të shkruara kryesisht në SHBA, ku autorja jeton e punon prej vitesh, tingëllima dhe aroma e tyre janë fund e krye tinguj e aroma Shqipërie.
Humanizmi prekës, mirësia e derdhur në vargje plot spontanitet e ndjeshmëri, mospajtimi me të ligën e të keqen, qofshin këto në jetën e individit, të atdheut apo të kombit, janë shtylla qëndrore të kësaj poezie.
Mes tyre dëshmohet edhe një herç e vërteta e madhe se arti poetik është një flakërim i zemrës dhe një mister i shpirtit.
Zëri I poetes mbetet një piskamë drithëruese për të na kujtuar se duhet ta duam njëri-tjetrin dhe se duhet të mësojmë si të duhemi e c’të duam, se s’bën të harrojmë gurin e themelit e këtë tokë të shenjtë, e cila mbijetoi e mbijeton nga dashuria dhe gjaku, nga djersa, malli dhe sakrificat. Kush I harron këto, ai ka mohuar vetveten. Ky është një nga mesazhet e drejtpërdrejta që K.Zylo na e sjell perms artit te saj, mesazh që atë e frymëzon, e brengos, e mallëngjen, e dëshpëron, e ndërkohë i jep forcë e kurajo të jetë përherë krijuese dhe veprimtare e angazhuar me shqiptarizëm.
Kur ta mbaroni së lexuari këtë përmbledhje e të mësoni se autorja prej disa vitesh jeton ne SHBA, se atje është integruar në sferat universitare e përgjithësisht intelektuale, se është tepër aktive dhe e angazhuar, etj., ndofta do te pyesni: si është e mundur që me këtë status kaq “komod” që ka siguruar atje larg, ta përjetojë kaq thellë, realisht e intensivisht Shqipërinë?!
Do të thoshja: sepse ajo jeton në hapësirat njerëzore, në të shkuarën, të sotmen dhe të ardhmen, sepse ajo është njëkohësisht larg dhe afër, sepse asaj, atë ç’ka ja pengojnë apo ja privojnë hapçsirat gjeografike, ja zbutin e afrojnë hapësirat shpirtërore…
Dhe në mbyllje të kësaj përcjelljeje të shkurtër do të doja të përqasja thënien e një dijetari të madh arabo-amerikan: “Poet është ai që, pasi ja ke lexuar vjershat, të lind përshtypja se vargjet e tij më të mira ende nuk janë shkruar”.


Tasim Aliaj, shkrimtar
Tiranë, Shtator 2005