Flori - Press

Mire se vini ne faqen tone virtuale "Flori-Press" te moderuar nga stafi redaktues Flori Bruqi, Engjell Shehu,etj.

e enjte, tetor 13, 2005

From : <illyricum6@aol.com>
Sent : Thursday, October 13, 2005 5:32 PM
To : floribruqi@hotmail.com
Subject : Nga gjoke vata new york

Fitofte Argumenti
Ne vend qe pas viteve 1990, shqiptaret te talleshin me kongresin e ashtuquejtun" drejteshkrimor" te 1972 si me nje farse politike, vendimi I tij skandaloz vazhdon me qene "Nyje gordjane" komunsit shqiptar disa gjuhtar te papergjegjshem , ose te paafte nga ana profesionale e kane ba edhe pjese te lokalizmit krahinor, kerkoka pune te madhe e kohe te gjate , keesaj nyje kaq te pazgjidhshme I pershtatet thanja"Hell nji I marr nji gur ne uj e futen 100 e s'mund ta nxjerrin.
Mendoj se na reastin tone kjo thanje do te duhej pershtat keshtu: Cohet nji Enver Hoxh , diktator I pashoq e ehll nje gur ne uj e ndjeksat e tij nuk lane kurr se si me e nxjerr at gur prej uji".
Detyrohem me I perserit fjalet qe I kam thane ne nji shkrim te parshem lidhun me kete problem"Te pranosh se Enver Hoxha e perkrahesit e tij I kane ba gjuhes shqipe nji te mire ne kete rast, do te sihte njesoj si me than e dajlli ban 99 te keqija , por ban edhe njj te mire.Ata qe e njohin djallin e dine mire se se djalli asht urrejts I cdo te mire. Te gjithe shqiptaret qe e kane jetue kohen e sketerres komunsite e dine fare mire se atehere cdo shqiptare kane qene skllever te direktivave te diktatorit , ne doren e komunizmit kemi pas buken , qe na kane dhane me rracionin qe ka dashte ai vete ,ushqimin qe ka dashte , na asht dashte me u vesh sipas shijes se tij me brohorite parrullat qe na I ka servire ai, e ma ne fund me fole gjuhen qe ka fole ai . Mos valle ne ate kohe Z Rexhep Ismaili e ortat e tija , a kane qene banor te ndonje planeti me pa mundsi komunikimi me token?!Kur thote se ne kongresin e ashtuqujetun drejteshkrimor te kongresit te 1972," Liri edhe ka pase edhe nuk ka pase" Un nuk besoj se ka ndonji gja ne kete bote qe edhe nuk ashtAsht aq I njohun sa I admirueshem qendrimi I ghuhtarit tone te madh Eqerem Cabej ne ate kongres famkeq.Ai asht perpjek me e zvoglue sa mundi njollen qe komunizmi shqiptar po tentonte me I vu prestixhit te tij prej gjuhetarit te madh..E dihet se nese do ta tepronte , do ta tepronte edhe komunizmi shqiptar me te e dihet si e sa e ka terpue komunizmi me kundershtaret e vet.Firma e ketij personaliteti te rralle perbrij dyllit te kuq qe enverizmi vuni gegnishtes ,asht si nji dhimbje zanin e ankimit te se ciles e degjojme sot e do ta degjojme perhere . Dihet se Enver Hoxha ne ate kongres ftoi te gjithe ata tek te cilet kishte besimin e plote se propozimin e tij do ta miratonin pa kurrfare ngurimi e do ta shndrronin ne vendim e ate vendim do ta quenin "Fitore kulturore e shqiptareve ".Dihej gjithashtu se baza e aktakuzes kundra gegnishtes do te ishin keta 3 shkaqe:" Deshira e cmendune Enver Hoxhes qe te gjithe shqiptaret mbrenda e jashte atdheut te flisnin dialektin e diktatorit , te cohej ne vend gjith urrejtja patologjike kundra cdo pasunije kulturore te Gegnise si edhe pagopshmenija e tij per gjak e eshtna te autoreve ma te medhenj te letersise shqipe te cilet paten deklarue me goje e me shkrime kundershtimin e pushtimit te Shqipnise nga komunzmi..Sic e kam thene edhe ma pare nese Enver Hoxha do te sihte gege , dylli I kuq qe iu vu gegnishtes , do ti ishte vu tosknishtes. C'faj ka Gegnia se Enver Hoxha lindi ne Gjirokaster?! E kush nuk e din arsyen e synimit kaq kambngules te Enver Hoxhes per arritjen e ketij qellimi?! Kete artije ai me siguri e ka quejt keshtu sic asht "Arritja ma e sukseshme e nji diktatori sepse kjo fitore do te sihte e perjetshme. E si e tille duhej arrite me cdo kusht.Pra fatkeqesiht e arriti fare tthjeshte. Per mbrritjen e ketij objektivi thirri kongresin gjygjsor te 1972 formoi trupin gjygjesor me besniket e tij dhe I dha gegnishtes denim capital pa guxue ta mbroj asnji avokat. Kryetar te keasj gjykate emnoi Androkli Kostollarin e prokuror nji perfaqesues te realizmit socialist , me delegatet tjere mbushi sallen e miratimit te atij vendimi gjygjsor . Edhe me delegate te cuditshem si at ate Kosoves e te Maqedonise te cileve nuk ua kishte ne dore lirine e fjales e sic tregojne firmat e tyne ua kishte ble mendimin para thirrjes se atij kongres. Ma ,merr mendja se ky asht nji rast pa precedent ne historine e gjuhes botnore. Te dije nje ushtar se asht duke firmos vendimin me pa te drejte kundra gjuhes se tij dhe ta bej kete duke pretendue se pas kesaj firme I ka prape mend ne koke , duket krejtesisht e pabesueshme. Duket krejtesiht e pabesueshme sepse ai me ate frime firmose edhe denimin e prestixhit te vet si gjuhetar , duke e ditye se edhe shpirti shitet e prestixhi jo. .Ne qoft se edhe sot firmuesat e atij vendimi besojne se me ato firma I kane sherbye dobishem prestixhit te tyne, kane nji mungese ma te madhe se vehten, te cilen fatkeqesisht nuk e kuptojne dot. Se Enver Hoxha duke mos pase nji numer te konsiderushem gjuhetaresh , e mbushi sallen edhe me ate rropulli emnat e te cileve na I jep Z Kastriot Myftaraj e un ua kam ba te ditun lexuesve te revistes Kuvendi me ni shkrim timin ne numrin e maparshem .Perse gjithe kjo kallamarde me pyeti dikush.? E un e pyeta "C'randsi kishte per Enver Hoxhen nese miratuesta ishin gjuhetar , a po kush e di se cfare.Atij I duheshin me qene rrobota sa ma te telekomandueshem nga botoni Enver Hoxhe e kete kusht e plotesonin te gjithe njesoj. Ma na fund erdh koha qe menduem se do ti cburgoste te gjitha te drejtat si vec komunizmi ka dite. Per cudi te drejten gjuhsore nuk e perfshiu shpallja e amnistise se bame prej se ashtu quejtunes demokraci. Ithtaret e te ashtuqeujtunit "kongres te 1972 formuen nji barikate te fuqishme ne mbrojtje te vendimit te zemres se tyne. Ne fillim te viteve 90 ne Universitetin e Shkodres u duk embijoni I nji perpjekje sfiduese e vendimit te mrapsht gjuhesor . Sa po ithtaret re atij vednim e pane majen e flokut te asaj qe mund te quhet kryengritje gjuhesore nismetaret e kesaj sfide qe mvaren financiarisht ne universitetin shtetnor te Tiranes ,ju desht te perballen me kercenime ekonomike te pushimit nga puna. E kerecenimet mos me fole gegnisht , u bahen te gjithe atyne qe kerkojne me u punsue ne deget kulturore. Si pas atyne qe e kane vu kete kusht geget duhet te bajne cmos mos me e harrue gegnishten , sepse sipas ketyne zotnive vetem sit a kene harrue gegnishten, fillojne me pas te drejte me aspirue ngjitjen e shkalleinave te karrieres . Perndryshe keta zotni gegen e konsiderojne "Malok". E sesi mund te konsiderohet malok folsi I cilin u shkruen kryeveprat e letersise sone kombetrae , kete vec dreqi e ata mund ta dine. Megjithekete "Nevoja nuk ka gjygj."
Nji pjese jo e vogel e ketyre ithtarev ndodhen e dhe sot ne universitetin e Shkodres e ne saje te ketyre zotnive thjeshtohet nenshtrimi I mbrojtsave te gegnishtes .Mire tash po I lame keta qe I shesin interresit gjithshka t'u kerkoje.Po gjuhetaret e Kosoves cfare is htyn e shtyne me u ra ndesh te drejtave te gegnikshtes?! Sipas deklarimit te professor Shaban Demiraj, ne intervisten e ndjenjave patriotike per Shqipnin lind pyeja"Mos valle Shqipnia qenka vetem tosknia?! Mos valle I jep kuptim patriotizmit mohimi I te drejtave te djalektit tand.?! Duket gjaja ma e pabesueshme qe keta mohuesa te vlerave te gegnmishtes ta kene aftesine e njohjes se atne vleravedhe ti mohojne.Kjo do ten a bante me besue se ne kete bote ndoshin edhe gjanat ma te pa besusehme me ndodhe. Ne deri tash e kemi dite se shej atdhetarie asht me I ruejte sa ma me kujdes per me I lane trashegim vlerat ma te cmueshme te gjuhes tash per cudine ma te cudithsme na paska dale se shej patriotic qenka edhe shkelja e argumentave ". Z Migjen Kelmendi ne letren e tij te hapun drejtue Z Rexhep Ismaili, thuhet s shembull mbrojtes te se ashtu quejtunes "gjuhe standarte ,po merrka gjuhen italjane. Gjuha italjane sic dihet ka per themel djalektin toskan te poetit ma madhor te iTalise , e ndoshta edhe te krejt botes Dante Aligeri. E cka mund te ishte ma e drejte per nji gjuhe te perparueme se me u bazue bne gjuhen ma te madhit te letrave te nji vendi.Nji shembull te till e shohim net e gjitha gjuhet q eprej Homerit e ketej. Dihet se ne jug te Shqipnise pa iu ule meritat te tjereve , poeti ma poet I jugut te Shqipnise asht natyrisht sipas meje e atyne te shijes time Lasgush Poradeci, ndersa poetet e veriut nga Fishta e deri te Camaj. E megjithekete pak dite para shperndamjes se pralamentit shqiptar te maparshem , ne nji numer te gazettes Korrieri, u botue projektligji I hartuem nga fanatiket e kongresit te 1972 per ridenimine gegnishtes prap se prap ligjerisht e nga nji parlament demokratik qe do te ishte turpi ma I pashlyeshem I nji parlamenti.Me sa duket parlamenti I shumices se majte e pau sa I padurueshem asht ky turp , ose e la per opinion fushate.Me gjithe kete deshtim hartuesat e ketij projektligji do te ngulmojne edo te ngulmojne me shpresen e mbrritjes se qellimit. E vetem nji kunder gulmin I krahit te se drejtes do te arrinte me ia nderpre rrugen e mbrapshte . le te jete numri I shkelsave te argumneteve sado I madh , se koha numrin e madh te te padrejtve do ta zbrese ne 0 si ne cdo rast kur argumenti I ban me u dorezue gulmuesat me duer thate , duke vertetue thanien e arte te Shekspirit. "Mund te luftohet edhe me arme te thyeme por jo me duer thate".Justifikimi " shkruejm ne gjuhen ne standarte se asht e kodifikuar" asht krejt bajat. Keta me sa duket dine fjalen kodifikim e jo kuptimin e kesaj fjale. Kodifikimi I tosknishtes te standartarizueme jane 33 vjetet e servirjes se asaj si gjuhe e imponueme e te servirunit kesisoj s'ka sit e mos shkrueht ma lete se I paservinuni . E pra e mos vumja ne perdorim ajka e nji gjuhe , u ven pik pyetje te madhe aftesive profesionale te inioruesave te atyne vlerave aq te nevojshme per ata qe pretendojne me u quejte njerezit e letrave. Bombarudesat e genishtes po e bombardojne kete objektiv me mendjen e shkueme , mendjen elketronike me arsim me arsim shkrime origjinale e perkthime por ajo I ka rrajet ne mallet e veriut e prandej do te jetoje sa ato male e do te ngadhnjeje si mali I Korabit . Vlerat e gegnishtes nuk mund te zhyten ne Dri si shtnat e poetit tone kombetar, sepse ata qe zhyten ata eshtna harruen se shpirti asht I paburgoshsem , ose I burgosshem vetem per kohesisht. Shpirti I kultures asht gjuha e nji popullit e dialkti gege asht shpirti I gjuhes I tri te katertave te popullit shqiptar. Pse nuk evhet kurr ne diskutim vlera e gramatikes se Martin Camajt, sepse vlerat e saja jane te pa diskutueshme . Ajo I qet ujin kongresit te 1972-it. Martin Camaj asht shembulli ma I ndritshem I poezise bashkohore shqiptare prandej I domosdoshem per me ia ndjek gjurmet , ngase ato gjurme na mesojne rrugen e ngadhnjimit te gjuhes e te poezise Martin Camaj e professor Arshi Pipa jane pishtaret e gjuhes e gjuhes e te letersise moderne te shqipes.Kete e dine shume mire mbrojtesat e direktivave te kongresit 72 te shekullit te kalueme u ikin argumentave si dhija thikes ne menyre qe ta shtyjne sa ma tej humbjen e tyne e ne dobi te shtymjes se kesaj humbjes ama larg, jane ata gege qe duke pas shkrue ne ate dialekt ce prej 33 vjetve kaluem ku per rrealizmin socialist e kur per meturint e tija kane frige se te kthyemit tek gegnishtja ua zhvlefteson ate krijimtari. Vertete redaksite e gazetave I refuzojne shkrimet ne genisht mbase jane te paket ,por po te ishin ortiqe shkrimesh rrefuzimi do te bahej ma I pamundun.Ankuesat e mosnjohjes se gegnishtes e kane fajin vet, ata nuk duen me e njofte se njohjen e sakte te gegnishtes bashkohore e gjejme ne krijimtarine shum e poeteve e shkrimtareve sidomos mergimtar.Lind pyejta. A asht e mundun me pranue me I flake shkrimet madheshtore te letrarve gege per hire te se ashtu quejtunes "gjuhe standarte"?! Kjo padrjetsi do ten a lente pa letersi klasike e moderne qe meritojne me u quejt te tilla. Keshtu ne do ti ngjanim atij hindjanit te humbun q ei flak margaritaret ne Otellon e Shekspirit .Ne qofte se ne nuk dime ti shijojme vlerat e veprave te ketyre korifejve te letersise shqipe duhet te kurojme shijen tone te semure. Rreth dy vjet e gjysem ma pare ne Shkoder u perhaps nji lajm ushqyes per shpresen e gegnishtes. "Do te hapet thuhej nje radio stacion me emnin Rradio Maria.
Programet kulturore te kesaj radio sigurisht kane me iu kushtue veprave ma madhore te letersise shqipe, nji pjese e madhe e te cilave kane per autor klerik. Radio maria natyrisht e ndjen vehten shume krenare per kontributin e tyre. Zhgenjimi ia behi fille me hapjen e ektij radio stacioni. Ky insititucion qe duhej te sihte mbrojtesi ma kambngulkes I te rjetave .Arsyeja pse konferenca ipezhvgnore perban kamben ma te radne shkelse te atyne te drejtave. Arsyeja pse konferenca ipeipezhvgnore shqiptare I ka dhane okein vazhdimisht te zbatimit te vednimit te kongresit te 1972 asht pa dyshim nga ma te habitshmet , sepse jo vetem nuk shpjegohen avantazhet e atij djalketi ,por duke mos pas asnji argument bindes , e mbrojne justifikimin e marrjes se ketij vendimi me censuren e vitit 1972 ne Shqipni.Shmangja me cdo kusht e kerkeses se diskutimit te eksaj ceshtje . Pyejta ma e cuditshme asht perse u dashka prit nji kongres tjter gjuhetraesh kur asht e drjeta e cilitdo te shkruej ne ate dialket qe mund ta ngrej ma lart niveline shkrimeve te tija.Mos valle u dashka nji kongres muzikologesh per me percaktue rregullat e krijimtarise kompozitoreve. Ne asnji vend te botes gjuhetaret nuk jane legjislator te gjuhes .Une mendoj se per nxjerrjen e gegnishtes nga koma ekzistojne keto mundesi " Te shkruemit e letrareve gege me pene ne dore e me gisht ne tamth dhe vendosja e dy radio stacioneve nji ne veri te Shqipnise e nji tjeter ne kosove qe me transmetimet e tyne prestixhoze I sherbejne propagandimit te pasunise tone letrare.Me ndoj se redaksia apo rredaksite botuese te ketij shkrimi do te sihte e mira tu banin thirrje pajtimtareve te tyne per me e dhane ndhimen e nevojshme si pas mundesive per ngritjen e e mbajtjen e ketyne dy rradio stacioneve qe do ta banin te mundun barazine e te drejtave gjuhesore te motrave gegni e toskni qe si dy motra te shqyeme per nga bujaria ,dine te merren vesht shume mire per formimin e nji pasunije te shqiptareve e te mirekuptimit.Moton e ketij mirekuptimi e shohim ne poezine e Don Ndre Mjedes.
Qofte mallkue kush qet ngatrrime
Nder kta vllazen shoq me shoq
Kush I ndane me gjuhe ehskrime,
Cka natyra vete perpoq.
E ky mallkim bie mbi organizatoret e kongresit gjoja drejteshkrimor te 1972. Mbyllja ma e pershtatshme e ketij shkrimi asht e shtofshin gazetat e librat gegnisht dhe FITOFTE ARGUMENTI.Ce do te ishte fitorja e ngadhnjimit te mirekuptimit.
Gjoke Vata.
Reply|Reply All|Forward